De EO moet fors bezuinigen. Ondanks vroegere politieke beloften dat dat nooit zou gebeuren, heeft het nieuwe kabinet aan de publieke omroep een bezuiniging opgelegd die oploopt tot 80 miljoen euro in 2007. En als het tegen zit, krijgt de EO daarvan zo’n 6 miljoen voor zijn kiezen.
Dat hakt er flink in. Juist op het moment dat we méér moeten uitgeven aan onze tv-programma’s. Met de overgang van de meeste EO-programma’s van Nederland 2 naar Nederland 1 zijn we daar veel meer geld aan kwijt. Het aantal uitzenduren neemt fors toe, vooral in het hart van de avond, waar vaak de duurdere programma’s staan.
Die twee ontwikkelingen – minder geld en hogere televisie-uitgaven – slaan een gat in de EO-begroting. En dat betekent bezuinigen. Kijken, of we dingen goedkoper kunnen doen en of we alles wat we als EO op dit moment doen, wel kunnen blijven doen.
Voor de publieke omroep als geheel is het bureau McKinsey aan de slag geweest om te kijken, waarop omroepbreed bezuinigd kan worden. Hun eindrapport is intussen gepubliceerd en we hebben als EO gretig gekeken, of wij er wat mee kunnen. Maar veel dingen die McKinsey aanbeveelt, doen we al: onze ‘overhead’ – dat deel van het bedrijf dat niet direct bezig zijn met het maken van programma’s of het schrijven van artikelen – is kleiner dan bij de meeste andere omroepen. We zitten in een goedkoop gebouw. En peperdure presentatoren waarop je zou kunnen bezuinigen, hebben we ook al niet.
Andere adviezen van McKinsey leveren forse risico’s op voor onze identiteit. Samen met andere omroepen speelfilms en series aankopen bijvoorbeeld. Krijgen we dan door niet-EO’ers gekochte series en films die we om principiële redenen niet uit kunnen zenden? En krijgen we de programma’s die we vanuit onze identiteit nu juist wel willen, nog op de buis?
En dan het advies van McKinsey om de actualiteitenrubrieken meer te laten samenwerken. Dat leidt volgens mij juist tot de grijsheid in berichtgeving en opiniëring waar steeds meer Nederlanders zich aan ergeren. Het staat haaks op de trend van dit moment: laat zien wie je bent en waar je voor staat. Die kant moeten we ook als omroepen volgens mij op en niet de weg van de grote vergrijzer van één grote actualiteitenredactie per net. In elk geval mogen we als EO niet gehinderd worden om in onze programma’s vanuit het Evangelie eigen (inderdaad, soms complexe) keuzes te maken in maatschappelijke en ethische vragen.
Uit het McKinseyrapport komen nuttige adviezen. Maar voor ons als EO leveren ze niet zoveel op. En dus moeten we onze eigen bezuinigingskeuzes maken. Met minder mensen de komende jaren onze missie uitvoeren. Dat zijn ingrijpende beslissingen, vooral voor de betrokken medewerkers. Maar we kunnen niet anders. Want we willen dóór: met programma’s die laten zien wat Jezus Christus in het leven van mensen uitwerkt. Met nazorg daarna. Met activiteiten als de Jongerendag die voor zoveel jongeren levensveranderend zijn. We komen als EO in zwaar weer terecht. Juist daarin hebben we uw voorbede en steun hard nodig.
Directiecolumn – Visie – Ad de Boer – 17 juni 2003